REPORTAGE
Dimension 50 – november 2018
Wat met de verzekeringsplicht in de wet “Bouwactor 3?”
Er is ondertussen al heel wat verschenen over de Wet Peeters-Borsus van 31 mei 2017. Deze wet zou een oplossing bieden voor de discriminatie die door de Orde van Architecten werd aangekaart na invoering van de Wet Laruelle van 15 februari 2006 en haar uitvoeringsbesluit van 25 april 2007 van de verplichte verzekering beroepsaansprakelijkheid ten laste van architecten. Het Grondwettelijk Hof bevestigde in haar arrest van 12 juli 2007 dat er inderdaad een discriminatie werd gecreëerd. In plaats van de wet te vernietigen suggereerde het Hof de wetgever het initiatief te nemen om ook de andere bouwpartners een gelijkaardige verplichting op te leggen.
Circa 10 jaar na de uitspraak van het Grondwettelijk Hof heeft de wetgever uiteindelijk de Wet van 31 mei 2017 gestemd. De vorige verplichte verzekering voor architecten, zoals ingevoerd door de Wet Laruelle, werd terug afgeschaft om de discriminatie weg te werken. Alle bouwpartners worden op gelijke voet verplicht om hun tienjarige aansprakelijkheid conform art.1792 en 2270 van het BW in de woningbouw te verzekeren, van bij aanvang der werken en voor de volledige 10 jaar na aanvaarding van de werken. Weg dus de discriminatie, althans tijdelijk.
Door de wet van 31 mei 2017 is dus een vrij belangrijke bescherming voor de consument weggevallen en vervangen door een relatief beperkte bescherming voor schade die onder de toepassing van art.1792 en 2270 BW vallen met betrekking tot de woningbouw. Enkel de tienjarige aansprakelijkheid voor zware gebreken die de (waterdichtheidsproblemen inzake) stabiliteit of soliditeit betreffen, moet voor woningen, definitief vergund vanaf 1 juli 2018, wettelijk verplicht verzekerd worden en dit meteen voor de volle tien jaar.
Vallen dus buiten die verplichte verzekering: elk gebouw dat niet uitsluitend of hoofdzakelijk bestemd is voor bewoning, alsook elke aansprakelijkheid die niet ressorteert onder art.1792 en 2270 van het BW. Dus niet de schades die zich voordoen tijdens de ontwerp-, bouw- en eventueel de onderhoudsperiode indien de tienjarige maar aanvat na definitieve oplevering van de woning. Ook niet de aansprakelijkheid voor licht verborgen gebreken na aanvaarding van de werken.
‘Verplichte verzekering’?
De verplichte verzekering is bovendien beperkt tot aannemers of dienstverleners die onroerende werken uitvoeren of prestaties leveren waarvoor de tussenkomst van een architect wettelijk verplicht is door de wet van 1939. In de praktijk dus de onroerende werken betreffende de gesloten ruwbouw.
De wetgever moet zich in ieder geval bewust geweest zijn van het feit dat de wet van 31 mei 2017 een serieuze inkrimping betekende ten opzichte van de afgeschafte verplichte verzekering voorzien in de wet Laruelle. De memorie van toelichting bij deze wet hield reeds de belofte van de wetgever in om naderhand een bijkomende wet uit te vaardigen met betrekking tot een verplichte verzekering voor de volledige beroepsaansprakelijkheid, doch beperkt tot de dienstverleners in de bouwsector, met uitsluiting van de aannemers. Een voorontwerp van Wet Peeters-Ducarme werd reeds goedgekeurd door de Ministerraad op 27 april 2018, maar enkel het gedeelte inhoudende wijzigingen aan de wet van 31 mei 2017 werd omgezet in wet.
Het blijft nu wachten op een nieuw wetsvoorstel met betrekking tot de verplichte verzekering beroepsaansprakelijkheid voor dienstverleners. De belofte om deze wet klaar te krijgen tegen 1 januari 2019 lijkt niet haalbaar. Nochtans zou die wet naar inhoud overeenstemmen met het wetsvoorstel, reeds goedgekeurd in de Ministerraad, zodat het onbegrijpelijk is waarom die wet toch nog op zich laat wachten.
Voorontwerp Bouwactor 3
Het goedgekeurde voorontwerp dat mogelijk als basis zal dienen voor het nieuwe wetsontwerp “Bouwactor 3” voorziet het volgende:
- Geen verplichte verzekering meer voor zware gebreken die de stabiliteit of soliditeit van het gebouw aantasten (met uitzondering van de woningbouw onder toepassing van de wet van 31 mei 2017).
- De verplichte posterioriteitsverzekering na stopzetting van de beroepsactiviteiten wordt beperkt tot 3 jaar (voorheen 10 jaar).
- De verplichting zou worden opgelegd aan de architecten, de landmeters-experten en de veiligheids- en gezondheidscoördinatoren, voor zover hun activiteit betrekking heeft op in België uitgevoerde werken en geleverde prestaties. Ook andere dienstverleners in de bouwsector, die voor rekening van derden tegen (on)rechtstreekse vergoeding intellectuele prestaties leveren met betrekking tot een werk in onroerende staat gelegen in België.
- De verzekeringsplicht zou niet gelden voor bouwpromotoren en dienstverleners die voor rekening van een onderneming of een Tijdelijke vereniging prestaties leveren wanneer deze zelf instaat voor de uitvoering van de werken waarop de handelingen betrekking hebben.
- De verzekeringsplicht geldt niet uitsluitend voor activiteiten die betrekking hebben op gebouwen, maar op in België uitgevoerde werken waarbij onder België moet worden verstaan, het volledige Belgische grondgebied en de gebieden onder Belgische jurisdictie.
- Net zoals vroeger moeten ook de werknemers en aangestelden mee verzekerd worden in de polis. Subcontractanten daarentegen niet (wat de tienjarige verantwoordelijkheid woningbouw betreft moeten deze wel mee verzekerd worden conform de wet van 31 mei 2017).
- De lijst van mogelijke uitsluitingen is uitgebreider dan deze onder de wet Laruelle. Zo voorziet het wetsontwerp o.m.
• Niet-uitgevoerde prestaties vallen niet onder de waarborg.
• Het principe van de uitgestelde bouwkost wordt wettelijk vastgelegd.
• Strafrechtelijke, economische of contractuele boeten zijn ook uitgesloten.
• Rendement- of haalbaarheidsstudies kunnen eveneens uitgesloten worden.
- Voor het overige voorziet het voorontwerp nog bepalingen inzake het tarificatiebureau voor de dienstverleners die geen verzekeraar zouden vinden. Drie weigeringen zijn noodzakelijk vooraleer men zich tot het Bureau voor Tarificatie kan wenden.
- Het bewijs van de verzekering gebeurt via jaarlijkse lijsten aan de Orde van Architecten, de Federale Raad van de landmeters-experten en via verzekeringsattesten. Elk opdrachtencontract moet tevens een aantal vermeldingen bevatten i.v.m. de verzekering.
- Ook dit voorontwerp voorziet een aantal sancties bij niet-naleving van de verzekeringsplicht.
Vandaag kan de inhoud van de wet “Bouwactor 3” nog niet met 100% zekerheid worden bepaald omdat we nog steeds geen kennis hebben van een nieuw voorontwerp van wet. Het blijft dus afwachten.
Marijke Evens, Bedrijfsjuriste NV Protect
