Jarenlang hebben we gebouwen ontworpen met het idee om de koude buiten te houden. De voorbije jaren groeit het besef dat we ook steeds meer maatregelen zullen moeten nemen om de warmte te weren. Meer zelfs, uit onderzoek blijkt dat er tegen het einde van de eeuw geen enkel gebouw meer zal zijn zónder koellast. Maar moeten we al onze pijlen dan richten op technologie? Volgens VELUX en Archipelago is het vooral een kwestie van climate based design. Want wat opgelost wordt in ontwerp, hoeft nadien niet met dure technologische systemen geremedieerd te worden.
Het zijn de Leuvense kantoren van architectenbureau Archipelago die tijdens een persmoment als referentie voor climate based design worden gepresenteerd. “Climate based design heeft als doel om de zaken die we krijgen, zoals licht en lucht, zo optimaal mogelijk te benutten”, vertelt Joël Sels van VELUX. “Dat betekent niet dat er helemaal geen technologie meer aan te pas mag komen, maar wel dat we bepaalde gewoontes moeten herdenken en slimme ontwerpconcepten moeten voorleggen om de nood aan die technologie te minimaliseren. Niet noodzakelijk low-tech, dus, maar vooral right-tech.”
80% minder technologie
Bij Archipelago vertaalt zich dat onder meer in een groene omgeving, een doordachte indeling in functie van oriëntatie, een duidelijk zichtbare betonstructuur die voor thermische massa zorgt en slim gepositioneerde vides en openingen om een goede natuurlijke ventilatie te faciliteren. Een automatische sturing op ramen en dakvensters zorgt voor een optimale regeling van de ventilatie, al is er ook nog de steeds de mogelijkheid om manueel in te grijpen. “Via deze ingrepen konden we de nood aan mechanische koeling en ventilatie met wel 80% reduceren”, vertelt vennoot Joost Declercq. “Zelfs in het meest negatieve klimaatscenario zouden we nog een reductie van 60% optekenen.”
Comfort is geen rechte lijn
Een andere factor in het succes van het systeem zijn volgens Joost Declercq de verschillende ‘thermal landscapes’: “Niet elke plek in het kantoor heeft exact hetzelfde binnenklimaat. In de lager gelegen ruimtes is het iets frisser; boven is het weer wat warmer. Medewerkers kiezen zelf waar ze zich het best voelen, en dat is heus niet allemaal op dezelfde plek.” Binnencomfort is dan ook geen absolute waarde. Niet alleen zijn er persoonlijke nuances, maar ook doorheen het jaar verandert onze definitie van wat we comfortabel vinden. “Daarnaast zijn er heel wat studies die aantonen dat een statisch binnencomfort een negatieve impact heeft op onze gezondheid”, voegt Declercq nog toe. “Ons lichaam is erop voorzien om zich aan te passen, dus waarom zouden we comfort zo strikt definiëren?”
Op maat van woningen
Het project van Archipelago mag dan wel een kantoorgebouw zijn, volgens Sels kan het ook als bron van inspiratie dienen voor onze woningen. Het is immers een concreet voorbeeld van hoe duurzaamheid en comfort gealigneerd worden, zonder heel wat dure technieken te moeten plaatsen. “Openingen spelen daarin een belangrijke rol. Enerzijds laten ze licht en energie binnen om de thermische massa op te warmen, anderzijds maken ze het mogelijk om de warmte via ventilatie te reguleren. En daarvoor heb je heus geen volledig gebouwbeheersysteem nodig. Het VELUX Active with Netatmo systeem, waarmee zowel de zonwering als de ventilatie van onze dakvensters aangestuurd kan worden, is een heel laagdrempelige manier om dat te automatiseren.”
Door Elise Noyez - foto's VELUX
www.velux.be - www.archipelago.eu
