RUWBOUW  
Dimension 74 – november 2024

“Duurzaam bouwen kent geen one-size-fits-all”

Duurzaamheid is een rijk en beladen begrip. De inzichten over duurzaam bouwen minstens even veelzijdig. Wat dan als je een patrimonium van pakweg 800 gebouwen in beheer hebt en daarop een ambitieuze verduurzamingsoperatie wil uitvoeren? Bij Colruyt Group is het een van de centrale vragen in de globale duurzaamheidsdoelstellingen. Projectleider Duurzame Bouwmaterialen Hilde Carens deed tijdens de live-opnames van de nieuwste Dimension podcast uit de doeken hoe de retailer de uitdaging aanpakt en gaf meteen drie cruciale tips voor eenieder met gelijkaardige ambities.

Colruyt Group is meer dan de gekende supermarktketen. Het bedrijf omvat diverse retailers in zowel food als non-food en heeft verder onder meer een eigen industriële voedselproductie, een volwaardig technisch bedrijf en een onderzoekscentrum. De gebouwen en infrastructuur waarin die activiteiten huizen, worden beheerd vanuit Colruyt Group Real Estate, waarvan ook het vakcentrum Duurzame Bouwmaterialen deel uitmaakt. “Het team van Colruyt Group is behoorlijk uniek”, geeft Hilde Carens toe. “We hebben zelf architecten, ingenieurs, schrijnwerkers, techniekers, schilders en talrijke andere vakmensen in dienst. De oorsprong daarvan ligt in de zoektocht naar efficiëntie, maar in wezen bevatte ook die altijd al een kern van duurzaamheid. Beslissingen die in het verleden genomen werden omwille van efficiëntie, droegen namelijk ook toen al bij aan duurzaamheid. Van daaruit zijn onze ambities verder gegroeid.”

Inmiddels heeft Colruyt Group een uitgesproken duurzaamheidsvisie die doordringt in alle geledingen van het bedrijf en alle lagen van de activiteiten. Het gebouwenpatrimonium speelt daarin een niet mis te verstane rol. “Vandaag hebben we ongeveer 800 gebouwen in portefeuille. Vorig jaar nog was er sprake van 22 nieuw- en herbouwprojecten en 19 renovaties, goed voor 10.000 m² extra bebouwde oppervlakte. In totaal lopen we stilaan tegen 1 miljoen m² aan. Daarmee dragen we een aanzienlijke verantwoordelijkheid. Bovendien beseffen we heel goed dat zelfs een kleine aanpassing omwille van die opschaling een enorme impact kan hebben.”

Lokaliseer je impact

Beslissen om van duurzaam bouwen een prioriteit te maken is één zaak; bepalen hoe je dat in de praktijk brengt, een andere. Het opmaken van een benchmark is volgens Carens een cruciale eerste stap. “Je moet weten waar je staat. Wat verbruik je? Welke technieken pas je toe? Wat is de levenscyclus van materialen, installaties, elektriciteit, enzovoort? Dat evenwicht zal voor elk bedrijf anders liggen. Het is pas als je daar inzicht in hebt, dat je stappen kan zetten. Zo niet, dan spendeer je misschien heel veel tijd, geld en energie in een project dat op het einde van de rit maar weinig impact heeft.”

Bij Colruyt Group wees de levenscyclusanalyse in eerste instantie richting de technieken. “Vanuit Real Estate hebben we dan ook eerst de basis gelegd om de overstap naar hernieuwbare energieën te kunnen maken. We hebben gezorgd voor de juiste isolatiewaarde en de goede luchtdichtheid. Van zodra die stap genomen was, hebben we de focus gelegd op de volgende grote pijler: de bouwmaterialen. Ook daarin bepalen we aan de hand van wetenschappelijk onderzoek weer welke materialen prioritair zijn. Waar zit de grootste impact en waar kunnen we effectief invloed op uitoefenen?”

Bekijk het holistisch en stap voor stap

Bij het uitwerken van projecten benadrukt Carens verder het belang van een holistische blik. “Niets is zwart-wit”, vertelt ze. “Elke beslissing die je neemt, heeft uiteindelijk ook invloed op andere zaken en domeinen. Je moet dus het hele plaatje bekijken en stap voor stap nagaan of de beslissing je effectief in de juiste richting brengt om de langetermijnambities uit te werken of dat er verder aan gesleuteld moet worden. Het is een continu, lerend proces en soms moet je gewoon terug naar de tekentafel. Pas wanneer we zien dat iets effectief werkt en voor iedereen werkt, gaan we het in onze bestekken opnemen en opschalen.”

“Vaak ligt de moeilijkheid overigens niet bij het product zelf, maar wel bij het proces van verandering”, zegt Carens nog. “Onze vraag is dan ook niet zozeer ‘gaan we het doen?’, maar wel ‘hoe gaan we het doen?’. Dat gaat onder meer over change management en omgaan met de noden en angsten van de diverse betrokken partijen.”

Betrek de juiste personen

Het betrekken van de juiste stakeholders is niet toevallig de derde cruciale tip van Carens. “Bij Colruyt Group hebben we het voordeel dat heel veel partijen, waaronder bijvoorbeeld installateurs en onderhoudspersoneel, intern in dienst zijn en dat we daarmee relatief eenvoudig kunnen afstemmen, maar de kringloop van een product is natuurlijk veel breder dan dat. Je hebt ook te maken met materiaalproducenten, aannemers, recyclagebedrijven, het beleid, enzovoort. Een wijziging of beslissing kan op elk van die niveaus voor een knelpunt zorgen. Daarom is het belangrijk om met alle stakeholders na te gaan waar de knelpunten zich bevinden en hoe we samen tot een opportuniteit kunnen komen. Uiteindelijk moeten we een gesloten ecosysteem creëren dat voor iedereen werkt. Anders heeft het weinig zin.”

Voor iedereen, dat mag je overigens gerust letterlijk nemen. “We vertrekken weliswaar vanuit onze eigen prioriteiten, maar zetten wel in op projecten waarvan we weten dat ze impact kunnen creëren voor de volledige bouwsector. Zo hebben we met externe bedrijven samengewerkt aan de carbonatatietechniek, waarmee we een CO₂-negatieve manier betonnen elementen kunnen produceren. Dat willen we niet alleen in onze eigen projecten toepassen, maar ook breed helpen uitdragen, bijvoorbeeld door sensibilisering van allerhande bouwprofessionals. Op die manier kan het hopelijk uitgroeien van een duur en complex nicheproces tot een marktconform product dat zo een nog veel grotere positieve impact kan hebben.”

Beluister het volledige gesprek gratis via Spotify en volg Dimension Podcast om rechtstreeks op de hoogte te blijven van nieuwe afleveringen.