RUWBOUW  
Dimension 70 – november 2023

Hoe beperk je zijdelingse geluidstransmissie bij gordijngevels?

Gordijngevels beschermen dan wel tegen lawaai van buitenaf, maar ze kunnen het geluid wel zijdelings doorgeven. Welke maatregelen neem je best om de geluidsoverdracht tussen aangrenzende lokalen te beperken?
Door A. Dijckmans, dr. ir., senior projectleider, laboratorium ‘Akoestiek’ en L. De Geetere, dr. ir., afdelingshoofd, afdeling ‘Akoestiek, gevels en schrijnwerk’, Buildwise

Horizontale transmissiewegen

De globale geluidsisolatie tussen twee naast elkaar gelegen ruimten wordt niet alleen bepaald door de directe geluidstransmissie doorheen de scheidingswand (zie 1), maar ook door de mogelijke flankerende geluidstransmissie (bv. via de vloer, het plafond en de aansluitende wanden, waaronder de gevel). Bij gordijngevels kan deze zijdelingse geluidsoverdracht via verschillende overdrachtswegen plaatsvinden:

• via de eventuele regels die doorlopen van de ene naar de andere ruimte (zie 2)
• langs de aansluiting tussen de scheidingswand en de stijl (zie 3)
• via de stijlen (zie 4)
• via de beglazingen of het gevelelement (zie 5).

Deze vier overdrachtswegen moet je samentellen om de totale flankerende geluidstransmissie te begroten. Hierbij is de zwakste akoestische schakel bepalend voor de haalbare zijdelingse geluidsisolatie.

De stijlen vormen meestal de zwakste schakel. Hoe groter het zichtbare oppervlak, hoe hoger de geluidstransmissie. Daarnaast speelt de opbouw van de gordijngevel zelf ook een belangrijke rol. Bij rastergordijngevels (zie TV 282) bestaat het skelet uit enkelvoudige stijlen. Zonder akoestische verbeteringen blijft de zijdelingse geluidsisolatie bij dit type stijlen vrij beperkt. Bij kadergevels bestaan de stijlen uit twee delen en zal de geluidsisolatie over het algemeen beter zijn. De montage heeft hierbij een grote invloed: met een goede trillingsontkoppeling tussen beide stijldelen kun je zeer hoge zijdelingse isolatiewaarden bereiken.

De geluidsisolatie van de stijlen kun je verbeteren door de stijl op te vullen met een soepel poreus materiaal (bv. minerale wol), een plaatmateriaal (staal of gips), een zwaar visco-elastisch materiaal (eventueel afgewerkt met een aluminiumplaat), een combinatie van deze materialen of een zandvulling, in functie van de brandeisen (zie tabel).

Hoe performanter de originele stijl, hoe lager de haalbare winst. Zo zal een vulling met een poreus materiaal de geluidsisolatie van ontdubbelde stijlen nauwelijks verbeteren.

Het afschermen van de buitenzijde van de stijl biedt niet alleen een betere geluidsisolatie ervan, maar ook een betere aansluiting tussen de stijl en de scheidingswand. Deze aanpassing kun je bovendien bij renovaties toepassen. Het gebruik van dikkere plaatmaterialen zoals gipsplaten kan echter het risico op thermische glasbreuk vergroten en bijkomende maatregelen vergen, zoals een breder afdekprofiel aan de buitenzijde.

Besteed bijzondere aandacht aan de aansluiting tussen de scheidingswand en de stijlen om de akoestische lekdichtheid te verzekeren. Wanneer de stijlen onmiddellijk op de wand aansluiten en er een kleine speling is (minder dan 2 cm), kun je gebruikmaken van zwelbanden en een afkitting aan beide zijden. Grotere openingen moeten opgevuld worden met een soepel poreus materiaal en afgewerkt worden met plaatmateriaal. Bij compartimentswanden moet je verdere brandveiligheidsmaatregelen treffen, zoals vermeld in TV 282.

De zijdelingse geluidstransmissie via de beglazing en de regels, die meestal onderbroken worden door de stijlen, speelt enkel een rol bij hogere geluidsisolaties (globale prestaties vanaf 50 dB, bv. tussen hotelkamers). In deze gevallen kan bijvoorbeeld het binnenste glasblad verzwaard worden.

Verticale transmissiewegen

Dezelfde principes zijn van toepassing op de aansluiting tussen de gevel en de vloeren om de zijdelingse geluidstransmissie tussen verdiepingen via de gevel te beperken. Door het gebruik van dubbele regels gecombineerd met binnenafwerkingen (verlaagde plafonds, verhoogde vloeren …) kun je hogere geluidsisolaties behalen. Bij rastergordijngevels vormen doorlopende stijlen een zwak punt. Dit kan opgelost worden door de stijl op te vullen met een geluidsabsorberend materiaal of zand. Er bestaan ook speciale ontkoppelingsstukken om de stijlen tussen verdiepingen akoestisch te onderbreken. TV 282 bespreekt verschillende brandtechnische, akoestische en thermische aandachtspunten die je in acht moet nemen, in het bijzonder bij compartimentsvloeren.

Dit artikel werd opgesteld in het kader van de prenormatieve studie ‘Standards for Acoustic Better Buildings (STABBS)’, met de financiële steun van de FOD Economie, en de Technologische Dienstverlening C-Tech, gesubsidieerd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Innoviris).