ARCHITOUR
Dimension 66 – november 2022

Architour

dhoore_vanweert architecten

In deze reeks bezoeken we samen met architecten een aantal van hun projecten om inzicht te krijgen in hun architectuurpraktijk. Voor deze editie gaan we op stap met Jan Vanweert van dhoore_vanweert architecten.

DOOR IR-ARCH. ARNAUD TANDT

APPARTEMENT I

We zien Jan Vanweert die dag voor het eerst wanneer hij zijn hoofd uit het raam van de vijfde verdieping steekt, terwijl hij ons opbelt om te vertellen dat we de verkeerde kant uitgaan. We stappen immers naar hun oude kantoor, maar dhoore_vanweert architecten is twee jaar geleden verhuisd naar een appartementsgebouw langs de Hasseltse kleine ring. Eens binnen begroeten we Wim Dhoore, de andere vennoot, en enkele medewerkers, vooraleer we even in een aparte – volledig blauwe – kamer plaatsnemen om de planning van deze architour te overlopen. Aan het plafond hangt een opvallende lamp die ons bekend voorkomt en die Jan Vanweert recupereerde uit een vroeger project – Jan vertelt ons later dat Herzog & de Meuron de lamp ontwierpen voor hun Prada Store in Tokyo. Het programma voor de dag is goed gevuld, meer dan we in dit artikel kunnen weergeven, met voornamelijk eengezinswoningen. Dat betekent niet dat dhoore_vanweert architecten ook geen andere projecten op hun conto hebben, zoals het knappe ACB2, betonlabo van de UHasselt, ontworpen samen met BEL architecten.

APPARTEMENT II

Onze eerste stop is een appartementsgebouw in de Theresiastraat in Hasselt. De gevel van de nieuwbouw wordt gekenmerkt door een betonnen skeletstructuur volgens een regelmatig raster. De structuur staat loodrecht op deze verdeling in de gevel. Het flexibele systeem maakte het mogelijk dat appartementen groter of kleiner gekozen konden worden afhankelijk van de noden van de kopers. Het gelijkvloers werd bijvoorbeeld opgedeeld in twee appartementen in plaats van één en het appartement op de bovenste verdieping kreeg er een slaapkamer bij op de verdieping eronder. De verschillende appartementen passen als een tetrispuzzel in elkaar. Binnen het systeem kon er aan de achtergevel ook per vak een terras opgehangen worden. Bij de uitvoering lagen de verdelingen van de appartementen vast, maar de ontwikkelaar kon deze flexibiliteit aan potentiële kopers aanbieden. In de tuin staat nog een oud fabriekspand van twee verdiepingen waar ook appartementen in gemaakt zijn.

ANIMALIUM

Het Animalium is een laboratorium voor dierenproeven op de campus in Diepenbeek. De robuuste uitbreiding staat met de voeten in overstromingsgebied. Het onderste deel van de gevel bestaat uit een draagstructuur in groen gelakt staal, opgevuld met gevelpanelen in gegalvaniseerd staal, een doorlopend bovenraam geeft licht aan de achterliggende gang. Het volume is opgetild op stalen kolommen in het verlengde van de groene draagstructuur. De betonnen vloerplaten liggen op in de zichtbare H-profielen. Het dragende systeem kan aan de buitenkant voortgezet worden als er meer capaciteit zou nodig zijn. Hoe nonsensicaal het gebouw ook oogt, het haalt kracht en verfijning uit de verhoudingen en subtiele detaillering. Zelfs de bouten van die de profielen verbinden worden belangrijke details in de compositie.

ARTSENPRAKTIJK

We houden halt bij een voormalige apotheek met woning, een vrijstaand gebouw op een ruime kavel langs een drukke weg. Het bestaande gebouw werd gerenoveerd tot een artsenpraktijk op het gelijkvloers en in het bestaande dak zijn drie duplexappartementen ondergebracht – uitsnijdingen in het dakvolume maken ruimte voor terrassen. In de tuin zijn nieuwe volumes toegevoegd die onderdak bieden aan nog twee artsenpraktijken en twee appartementen. Rondom de volumes omzomen lichte wanden in witgelakt strekmetaal patio’s die aansluiten op de praktijkruimtes. Oud en nieuw wordt verbonden door gebruik van de kleur wit, terwijl enkele details zoals de spiegelende afwerking van de dakgoten en betonnen claustra-elementen de architectuur verlevendigen.

WONING V-H

Terwijl we door Haspengouw rijden vertelt Jan over de holle wegen die ooit het landschap kenmerkten, maar nu grotendeels verdwenen zijn. Er zijn nog sporen van te vinden, zoals op het bouwperceel van Jans neef. Dhoore_Vanweert architecten tilden het woongedeelte op die verhoging en schoven het slaapgedeelte erin. Twee betonnen vierkante schijven, met een zijde van 12 meter, definiëren vloer- en dakplaat van de leefverdieping. Ertussen is een glazen doos van tien bij tien meter, opgedeeld in vier vierkante kamers. De wanden zijn omgekeerde paraboolvormige schijven, net als de rest van de structuur in zichtbeton uitgevoerd. De doorzichten tussen deze curves versterken de ruimtelijkheid van de leefruimtes die uitkijken op de omgeving. De slaapkamers en badkamer in de verdieping eronder zijn gekoppeld aan verzonken patio’s. Het groen neemt ondertussen langzaam de woning over.

WONING SCHREV

Via een paar andere projecten, komen we terecht bij een villa in een groene wijk, met een opmerkelijk rond raam aan de straatzijde, naast een matglazen wand die een patio aan het oog onttrekt. Het grondplan is ontworpen op basis van negen vierkanten waarmee geschoven is. Aan de straatzijde is het linkse vierkant ingenomen door de keuken, met het ronde raam, en twee vierkanten – één verhard en één groen – vormen samen de patio aan de leefruimte. De slaap- en badkamer op het gelijkvloers zijn geschakeld aan een patio aan de achterzijde, afgebakend met een staalstructuur. Bovenop het gelijkvloers staat een spiegelend volume waarin enkele gastenkamers met een badkamer zijn ondergebracht. Hoewel de patio aan de straatzijde is afgeschermd, kan een deel van de glazen wand door een gigantische pivoterende deur opengezet worden. Eens gesloten ontstaat een fascinerend schouwspel van vagen contouren die overlopen in de scherpe realiteit voorbij het gestructureerde glas.

WONING V-V

Na nog een tussenstop bij een andere woning, komen we terecht bij Woning V-V, die zich als een enigmatisch element in een oer-Vlaamse context presenteert. De bezoeker wordt aan de straat verwelkomd door betonnen volumes die uitkragen vanuit een centrale verzonken kern, bekroond met een rond koperen volume. Het enige vlak dat openheid suggereert is dit naar de straatzijde in glasdallen. Boven de carport hangt een volume waarnaar een trapje leidt. Wanneer je dat opgaat, stap je tussen twee betonnen wanden tot bij de glazen voordeur. De inkom geeft uit op het gastentoilet en slaapkamer met badkamer enerzijds en de leefruimte met een spiltrap anderzijds. De glasdallen blijken een voorhangwand te zijn voor de slaapkamer. De leefruimte ontplooit zich in een wijde V-vorm met grote schuiframen die uitgeven op de tuin. Een trap uit prefabbetonnen elementen leidt naar de kelder en een torenkamer. Die gezellige extra leefruimte biedt een weids uitzicht over de groene omgeving. De structurele oplossingen aan de achtergevel, een stalen X van vloer tot plafond en een grote I-ligger op de vloer, maken niet alleen de krachtwerking zichtbaar, maar zijn ook ruimtebepalend. De I-ligger is, wanneer de schuiframen openstaan, een fijne zitplek, vanaf waar je vlot de terrassen opstapt, de tuin in.

WONING S-S

We eindigen bij één van de eerste projecten van dhoore_vanweert architecten, in de druilerige regen, zoals de namiddag van onze architour verliep. We herkennen opnieuw de vierkanten in het grondplan en enkele spiegelende oppervlakken in de afwerking. Jan stelt ook een korte stop in het Crematorium in Hofheide voor, het bekende project van RCR Arquitectes en Coussée Goris Huyghe architecten. De liefde voor de architectuur beperkt zich niet tot het eigen oeuvre, al is het daar heel erg leesbaar tot in het kleinste detail.