RUWBOUW
Dimension 65 – september 2022

Architectuur voor een duurzaam en aangenaam leven in de stad

Aansluitend op de uitreiking van de Wienerberger Brick Awards 2022 (elders in dit blad) gingen internationale architecten in debat over de uitdagingen waarvoor onze steden staan. Heimo Scheuch, CEO van Wienerberger, Dietmar Eberle, oprichter van Baumschlager Eberle Architekten, Tina Gregoric, oprichter van Dekleva Gregoric Architects en Kalle Jørgensen van Mangor & Nagel Architects, over hun oplossingen voor een aangenaam stadsleven.

“The Brick Awards zijn de perfecte trigger voor outstanding en internationale architecturale projecten die ons helpen bij het vinden van innovatieve oplossingen voor de stad van de toekomst en bijdragen tot oplossingen voor de klimaatverandering en de beperkte natuurlijke hulpbronnen. De focus lag niet zozeer op de projecten zelf, wel op de antwoorden die deze projecten kunnen bieden in termen van een aangename leefomgeving, integratie in de openbare ruimte en energie-efficiëntie”, aldus Heimo Scheuch. Omwille van economische en ecologische redenen is stedelijke verdichting onvermijdbaar indien planners meer leefruimte moeten creëren op een kleinere oppervlakte. Dietmar Eberle argumenteerde dat zij meer rekening moeten houden met de ruimte tussen gebouwen en deze inkleuren als comfortabele en vrij toegankelijke publieke ruimte. Volgens Kalle Jørgensen betekent dit dat nieuwe gebouwen moeten beantwoorden, en zich aanpassen, aan hun omgeving (architecturaal karakter, sociale mix, openbaar karakter, straatbeeld).

Cities that are a Pleasure to Live in

Tina Gregoric pleitte voor het geïntegreerd plannen van toekomstige woonwijken waar stads- en landschapsarchitectuur worden ontwikkeld als één complexe ontwerpopdracht – in plaats van masterplan en architecturaal design uit elkaar te halen. Op de vraag wat van de stad van de toekomst ‘a Pleasure to Live in’ maakt, waren de panelleden het er over eens dat een efficiënte infrastructuur, in combinatie met aantrekkelijke recreatie- en verpozingsruimtes, de basis vormt. Heel wat voor deze Brick Award ingediende projecten focussen op het omgaan met de uitdagingen inzake klimaatverandering en de beperkte natuurlijke hulpbronnen. Volgens Dietmar Eberle kunnen architectuur en stadsplanning temperaturen in steden comfortabeler maken door meer schaduw te creëren, én zoveel mogelijk ruimte voor grote bomen te voorzien. Kalle Jørgensen stipte aan dat in Skandinavische landen, het plannen van zuid- en westgerichte stadsruimtes, die maximaal gebruik maken van zonlicht en ontworpen zijn om de outdoor omgeving te beschermen tegen de wind, nu ook het outdoor seizoen in deze landen verlengt.

Duurzame architectuur

Het panel stond ook stil bij de vraag hoe energieproblemen duurzaam op te lossen in de stad van de toekomst. Heel wat projecten maken gebruik van lokale grondstoffen om afval en energie te besparen. Andere zijn gebaseerd op het concept van het redden van de sloop van bestaande gebouwen en het behoud ervan mits herbestemming en uitbreiding. Volgens Eberle is dé voorwaarde hier ieders bereidheid om zijn eigen energievraag en -verbruik terug te dringen, en minder grondstoffen te gebruiken. Het building services concept 2226 van Baumschlager Eberle Architekten biedt een duurzame benadering voor de toekomst met een lange levensduur, en een ‘het hele jaar door’ én dagdagelijkse klimaatstabiliteit. Alle architecten waren het met hem eens, dat bouwmaterialen gebaseerd op klei, het exclusieve voordeel bieden dat ze 100% herbruikbaar of recycleerbaar zijn, en dus de perfecte keuze voor hedendaagse architectuur.

Door Philip Declercq