Eigen woning (ver)bouwen na stopzetting als architect: mag dat?

1. Uitschrijven als architect

Je kan je uitschrijven bij de Orde van Architecten. Op hun website vind je alle actuele informatie hierover.

2. Uitzondering vragen voor eigen woning

Vervolgens kan je aan de gouverneur van de provincie waar de werken zullen worden uitgevoerd, vragen om toch werken aan je eigen woning uit te voeren. De aanvraag wordt onderzocht door het provinciebestuur. Zij zullen ook advies inwinnen bij het plaatselijke college van burgemeester en schepenen.

3. Verzekering in orde brengen

Wat betreft het verzekeringsvraagstuk, is het belangrijk of de werken al dan niet gestart zijn op het moment dat je je uitschrijft.

Werken al gestart bij uitschrijving?

• Je moet verzekerd blijven

Toen de werken van start gingen, was je nog architect. En dus ook verzekerd. Een architect heeft namelijk een deontologische en wettelijke verzekeringsplicht, ook voor de eigen woning.
De verwarring die regelmatig de kop opsteekt, komt voort uit de veronderstelling dat een architect zich toch niet tegen ‘zichzelf’ moet verzekeren (met andere woorden: hij of zij is geen ‘derde’ ten opzichte van de eigen persoon).
Maar de risico’s die je als architect loopt (of cru gezegd: kan veroorzaken) zijn niet enkel tegen jezelf gericht, maar zijn veel breder.

• Ook derden (bijvoorbeeld buren en aannemers) kunnen schade lijden door fouten van de architect, en dat gedurende de bouwperiode en de periode van de tienjarige aansprakelijkheid.
• En mocht je de woning verkopen vóór het einde van de tienjarige aansprakelijkheid, dan vallen ook de nieuwe eigenaars onder deze dekking.

Daarom moet je je verzekeren voor de tienjarige aansprakelijkheid en voor de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid. Dit zal in principe een polis enige werf voor de eigen woning zijn. In dit type polis is de tienjarige aansprakelijkheid normaliter ook mee verzekerd.
Let wel: in de algemene polisvoorwaarden BA Beroep worden ‘derden’ omschreven als iedere andere natuurlijke of rechtspersoon dan de verzekerden of de verzekeringsnemer. En daar zit nu net het probleem als je de hoedanigheid hebt van architect én opdrachtgever. Dan word je dus niet beschouwd als een derde en ben je ook nooit verzekerd voor de eigen schade. Daarom is het belangrijk om dit tijdig (zeker voor de opstart van de werf) met jouw makelaar op te nemen en hiervoor een afwijkende clausule in de polis (abonnement of enige werf) te voorzien.

• In deze clausule kan je dan voor het project in kwestie uitzonderlijk worden opgenomen als een derde om zo ook de eigen schade te verzekeren.
• Het is niet uitgesloten dat de verzekeraar dit koppelt aan een hogere vrijstelling en/of de onderschrijving van een polis ABR.
• De verzekeraar zal uiteraard ook de nodige garanties vragen van afdoende werfcontrole.

Je vraagt dus best tijdig aan je verzekeraar hoe je dit in orde brengt.

Werken nog niet gestart bij uitschrijving?

• Je moet niet verzekerd blijven

Wanneer je evenwel bent uitgeschreven bij de Orde van Architecten vóór de start van de werken, val je niet langer onder de wettelijke en deontologische verzekeringsplicht.
De verzekeringsplicht overeenkomstig de Wet Peeters-Borsus (de verzekering voor de tienjarige aansprakelijkheid) is enkel van toepassing in de gevallen waarvoor de medewerking van een architect verplicht is. In dit geval werd er door de gouverneur van de provincie net een uitzondering gegeven op de verplichting tot medewerking van een architect.
De verzekeringsplicht overeenkomstig de Wet Peeters-Ducarme (de verzekering voor de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid) is dan weer enkel van toepassing voor architecten die ertoe gemachtigd zijn om het beroep uit te oefenen – lees: architecten die ingeschreven zijn op de tabel. Dat is in dit geval niet zo, want je hebt je uitgeschreven. Aangezien je niet meer ingeschreven bent op de tabel van de Orde, is ook de deontologie niet meer van toepassing. Bijgevolg is er dus ook geen deontologische verzekeringsplicht meer.
Let wel: wanneer je na de uitvoering van de werken de eigen woning zou willen verkopen, zal er geen verzekeringsattest in het kader van de tienjarige aansprakelijkheid zijn. De notaris zal dit meedelen aan een eventuele koper, aangezien de notaris bij verkoop verplicht is om dit na te gaan. Hoe een eventuele koper hiermee zal omgaan, is moeilijk in te schatten.

Redactie: Eline Debast, juridisch adviseur NAV