EVENTS
Dimension 49 – september 2018

Smart Building, Smart Home congres

F.E.E. vzw, de Federatie van de Elektriciteit- en Elektronicabranches, vertegenwoordigt de fabrikanten, distributie- en onderhoudsbedrijven van installatiematerialen alsook een aantal aanverwante sectoren zoals en elektrohuishoudtoestellen, sanitair en verwarming, test- en meetapparatuur, securitysystemen, batterijen en verlichting. De vereniging fungeert onder meer als ontmoetingsplatform en informeert de leden over de laatste ontwikkelingen. Zo organiseerde F.E.E. vzw eind mei een congres rond het thema Smart Building, Smart Home.

De toekomst is slim

‘Smart’ mag dan een modeterm zijn die op alles en nog wat wordt toegepast, het lijdt geen twijfel dat slimme systemen op tal van vlakken een belangrijke rol zullen spelen in de gebouwen van morgen. Met ongeveer 170 deelnemers bewees deze derde editie van het congres dat het thema nog lang niet is uitgeput. Het werd belicht door sprekers uit diverse hoeken: onderzoeksinstellingen, technologiebedrijven, overheidsinstellingen... . We vatten de voornaamste conclusies samen.

Over één ding is iedereen het eens: intelligente en vernette systemen worden de toekomst. Ze bieden eerst en vooral meer gebruiksgemak voor de bewoners, denken we maar aan de virtuele assistenten die nu op de markt zijn. Ze kunnen ook productiviteitswinsten betekenen voor bedrijven, door een efficiënter beheer van kantoren en betere informatiedoorstroming. Tevens verhogen ze veiligheid door bewaking en toegangscontrole. Misschien nog het meest belangrijk is hun rol in de energietransitie. Slimme systemen kunnen het verbruik terugdringen en door de uitbouw van smart grids kunnen hernieuwbare energiebronnen optimaal geïntegreerd worden. Als slimme systemen willen doorbreken, zullen ze ook duurzaamheid moeten bevorderen.

The Internet of Too Many Things

Er zijn echter nog hinderpalen. Een eerste is de nood aan systeemintegratie. Het huidige landschap van slimme systemen bestaat uit tal van gespecialiseerde oplossingen die moeilijk onderling kunnen communiceren. Of, zoals Rik Vereecken van byNubian het uitdrukte: “We leven in het Internet of Too Many Things.” Zo zijn er volgens een recente telling niet minder dan 329 verschillende standaarden voor IoT, zonder dan nog de oudere domotica- en sturingssystemen mee te rekenen. Tekenend is ook de wildgroei aan apps, waarvan er vele slechts een beperkt nut hebben.

Voor toekomstige systemen gaat het er minder om welke functies technisch mogelijk zijn, maar of de gebruiker er iets aan heeft. Een bedrijf zoals Niko spreekt in dit verband over het ‘responsive’ huis, waarbij een zelflerend systeem gegevens uit verschillende bronnen integreert om op basis daarvan actie te ondernemen in functie van de gebruiker. Ook Bosch stelde geïntegreerde technieken voor, waarbij de klant centraal staat en die open kunnen communiceren met toepassingen van andere fabrikanten.

De energietransitie

Het belang van slimme systemen voor de energietransitie is ook de Europese Commissie niet ontgaan. Tot nu toe hielden evaluatiesystemen zoals de EPB-regels geen rekening met eventuele intelligente toepassingen. In de recente herziening van de energieprestatierichtlijn komt daar verandering in: er wordt een ‘smart readiness indicator’ geïntroduceerd, die aangeeft in welke mate het gebouw het energieverbruik kan optimaliseren en communiceren met het energienet. Hoe deze indicator er precies uit zal zien, is nog niet bepaald, maar zeker is dat slimme toepassingen gevaloriseerd zullen worden in toekomstige regelgeving.

We gaan immers naar een meer gedecentraliseerde energievoorziening, waarbij gebouwen zowel afnemer als producent zijn en gecombineerd worden tot ‘smart grids’. Een kernprobleem is het opvangen van pieken in het aanbod van hernieuwbare energie, hetzij door levering aan andere afnemers, hetzij door opslag. Elektrische voertuigen kunnen hier een sleutelrol spelen door als buffer te fungeren: overdag worden ze opgeladen als er een ruim aanbod aan elektriciteit aan zonnepanelen is, om die ’s avonds weer te gebruiken. Specialisten zoals ABB hebben oplossingen voor slim energiebeheer. Hiermee is het denkbaar dat de PV-installatie van scholen buiten de schooltijden kan instaan voor de energievoorziening van de wijk.

Big Data

Kern van dat alles zijn data. Gegevens zijn de nieuwe grondstof: het beste bewijs daarvoor is dat de informaticabedrijven zoals Apple en Microsoft de petroleumfirma’s van de troon hebben gestoten als de grootste beursgenoteerde bedrijven. Vanuit hun kerncompetentie van databeheer kunnen IT-firma’ geïntegreerde oplossingen voorstellen. Dat gaat dan meestal over tertiaire gebouwen, maar ook toepassingen voor woningen zijn denkbaar. Microsoft realiseert zo wereldwijd het beheer van grootschalige vastgoedprojecten.

Gegevens zelf zeggen echter weinig. Het komt erop aan om die gegevens te analyseren en op basis daarvan de juiste keuzes te maken. Daarvoor is artificiële intelligentie nodig. Op dit ogenblik zijn er nog verschillende visies over hoe een dergelijk intelligent systeem best wordt opgebouwd. De informaticareuzen met kennis van AI en slimme algoritmes zijn goed geplaatst om deze markt in te nemen.

En in Vlaanderen?

Het laatste woord was voor Eric Sleeckx, adviseur voor minister Philippe Muyters op het vlak van economie en innovatie. Hij benadrukte dat Vlaanderen sterk gelooft in de toekomst van slimme systemen. Er zijn tal van initiatieven aan de gang, waaronder Homelab, een onafhankelijke testinstelling voor smart home toepassingen en diensten. Ook bij Imec in Leuven worden innoverende technieken ontwikkeld, met name op het vlak van aanwezigheidsdetectie met radar. De Vlaamse overheid wil deze trein niet missen.

Door Alex Baumans