TECHNIEK
Dimension 53 – september 2019
Aanpassing voor KB Arbeidsplaatsen m.b.t. ventilatie
Na maanden van intens overleg met vertegenwoordigers uit verschillende sectoren kunnen we witte rook melden: het KB Arbeidsplaatsen, en dan vooral het gewraakte deel over ventilatie, is eindelijk aangepast.
Redactie: ir. architect Pol Van Acoleyen
Omdat de vorige wijziging van het KB, uit 2016, te veel onrealistische bepalingen bevatte, is er sinds 31 mei 2019 een nieuw KB in werking getreden (KB van 2 mei 2019 tot wijziging van de codex over het welzijn op het werk inzake de binnenluchtkwaliteit in werklokalen).
Aandachtspunten voor ontwerpers
Het KB is aangepast op enkele cruciale posities, en vooral: aangevuld met een (nog te publiceren) Praktijkrichtlijn. De Praktijkrichtlijn is weliswaar geen expliciet deel van het KB, maar zal door de FOD WASO wel gebruikt worden voor de evaluatie van situaties in de praktijk. Eenvoudig gesteld: wie deze Praktijkrichtlijn volgt, wordt verondersteld in overeenstemming te zijn met het KB. De Praktijkrichtlijn dekt 99% van alle gevallen af, maar er zullen altijd situaties bestaan waar de Praktijkrichtlijn niet kan gevolgd worden (zeker in bestaande gebouwen), of waar de Praktijkrichtlijn toch tekort schiet (bijvoorbeeld bij een ernstig vervuilde buitenomgeving).De praktijkrichtlijn zal ook periodiek worden geëvalueerd en bijgestuurd en verfijnd waar nodig. Voor bestaande situaties doet men er dus ook goed aan om deze periodiek te toetsen aan de recentste versie van de praktijkrichtlijn.
Het KB
Risicoanalyse
De werkgever wordt verplicht een risicoanalyse op te stellen inzake binnenluchtkwaliteit. Daarbij moet men rekening houden met de kwaliteit van de toegevoerde lucht en de aanwezige verontreinigingen in de ruimte. Deze verontreinigingen zijn niet enkel personen, maar ook processen, materialen, (gebrek aan) onderhoud,… Het KB laat veel methodes toe om deze analyse te maken, de Praktijkrichtlijn geeft een concrete invulling als leidraad.
Maatregelen
Vervolgens neemt de werkgever maatregelen (technisch en/of organisatorisch) zodat ofwel de CO2-concentratie gewoonlijk lager blijft dan 900ppm, ofwel dat een minimumdebiet van 40 m³/h per aanwezige persoon wordt gerespecteerd. Onder bepaalde voorwaarden is het toegestaan om de 40 m³/h te reduceren tot 25m³/h, en de limiet van 900 ppm te verhogen tot 1200 ppm.
Actieplan
Voor gebouwen of gebouwdelen waar niet voldaan wordt aan de eisen, moet de werkgever een actieplan opstellen in overleg met de bevoegde preventieadviseur en het comité. Het actieplan bevat minstens de concrete maatregelen (technisch en/of organisatorisch) die zullen genomen worden, en dit op korte, middellange en lange termijn, samen met een concreet tijdspad voor elk van de maatregelen.
Luchtvochtigheid
In het originele KB stond de verplichting om de relatieve luchtvochtigheid steeds tussen 40% en 60% te houden. Deze eis werd aangepast: de eis geldt enkel voor systemen waar een bevochtigings- of ontvochtigingsinstallatie aanwezig of voorzien is. De relatieve luchtvochtigheid dient hierbij gemiddeld over de werkdag tussen 40% en 60% te liggen. Als de werkgever kan aantonen dat de lucht geen stoffen met gezondheidsrisico voor werknemers bevat, is zelfs 35% tot 70% mogelijk.
Praktijkrichtlijn
Nog niet beschikbaar
De Praktijkrichtlijn zal worden gepubliceerd op de website van de FOD WASO (www.werk.belgie.be), maar was bij het ter perse gaan nog niet beschikbaar. Op basis van een draft versie kunnen we hier wel al de voorlopige inhoud meegeven.
Praktische uitvoering van een risicoanalyse
De risicoanalyse bestaat uit 3 stappen: een verplichte screening (o.b.v. documentatie, visuele inspectie en bevraging van werknemers), berekeningen (optioneel), en ten slotte metingen (ook optioneel). Elk van deze stappen staat gedetailleerd beschreven in de praktijkrichtlijn.
Ontwerp van nieuwe gebouwen
Bij nieuwe gebouwen wordt de risicoanalyse omgevormd naar een ontwerpoefening. Men vertrekt van het vastleggen van een nominale bezetting per lokaal, controleert of er voldaan is aan de voorwaarden voor een emissiearm lokaal, en op basis van die gegevens bepaalt men de vereiste debieten per lokaal. Vervolgens dient men een ventilatiesysteem te ontwerpen dat deze debieten mogelijk maakt. Indien er ooit wijzigingen plaatsvinden aan inrichting of gebruik, wordt de procedure voor een bestaand gebouw gevolgd, vertrekkend van bij de risicoanalyse.
Actieplan voor bestaande gebouwen
Men heeft de keuze tussen technische maatregelen en/of organisatorische maatregelen van permanente of correctieve aard. Het belangrijkste aspect aan een actieplan is dat men niet berust bij improvisatie of berusting. Men dient de te nemen maatregelen (technisch en/of organisatorisch) zeer concreet te maken, en voor iedere actie een tijdsplan op te maken.
Een uitgebreide versie van dit artikel vind je op www.energiebewustontwerpen.be/artikel/2092
Foto’s Pexels
